Ας το δούμε λίγο διαφορετικά…
Καθημερινά, οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με διάφορα ερωτήματα σχετικά με την ανάπτυξη και τη συμπεριφορά των παιδιών τους.
«Γιατί δυσκολεύεται τόσο;» «Είναι φυσιολογικό για την ηλικία του;» «Πώς μπορώ να το βοηθήσω;» «Χρειάζεται αξιολόγηση;»
Σε αυτή την ενότητα συγκεντρώνουμε σύντομες και κατανοητές πληροφορίες για συνηθισμένες δυσκολίες που μπορεί να εμφανιστούν στην ανάπτυξη, την επικοινωνία, τη μάθηση, τη συμπεριφορά, το συναίσθημα και τις κοινωνικές σχέσεις.
Στόχος της ενότητας είναι η ενημέρωση, η καλύτερη κατανόηση και η έγκαιρη αναζήτηση υποστήριξης όταν χρειάζεται.
ΛΟΓΟΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
«Το παιδί μου μιλάει λιγότερο από τα άλλα παιδιά»
Κάθε παιδί αναπτύσσει τον λόγο με τον δικό του ρυθμό. Ωστόσο, δεν έχει σημασία μόνο πόσες λέξεις χρησιμοποιεί. Εξίσου σημαντικό είναι αν κατανοεί, αν επικοινωνεί τις ανάγκες του, αν δείχνει ενδιαφέρον για τους άλλους και αν η επικοινωνία του εξελίσσεται.
Όταν υπάρχει ανησυχία, μια αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα το αναπτυξιακό προφίλ του παιδιού και να αποφασίσουμε αν χρειάζεται υποστήριξη.
«Δυσκολεύεται να προφέρει κάποιους ήχους»
Η ανάπτυξη της ομιλίας γίνεται σταδιακά και ορισμένα λάθη είναι αναμενόμενα σε μικρότερες ηλικίες. Όταν όμως η ομιλία παραμένει δυσνόητη για την ηλικία του παιδιού ή οι δυσκολίες επιμένουν, μια λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να αναδείξει τους τομείς που χρειάζονται ενίσχυση.
«Καταλαβαίνει, αλλά δυσκολεύεται να εκφραστεί»
Ένα παιδί μπορεί να κατανοεί περισσότερα από όσα μπορεί να εκφράσει λεκτικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να υποστηρίζεται κάθε προσπάθεια επικοινωνίας και να δημιουργούνται ευκαιρίες για χρήση του λόγου, των χειρονομιών και άλλων λειτουργικών τρόπων έκφρασης.
ΜΑΘΗΣΗ & ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ
«Δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί»
Η δυσκολία συγκέντρωσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί «δεν προσπαθεί». Μπορεί να σχετίζεται με την οργάνωση, τη διάρκεια μιας δραστηριότητας, το επίπεδο δυσκολίας, την κόπωση ή άλλους παράγοντες.
Σαφείς οδηγίες, μικρά βήματα, διαλείμματα και κατάλληλα οργανωμένο περιβάλλον μπορούν να βοηθήσουν.
«Κάνει πολλά λάθη στην ανάγνωση και τη γραφή»
Τα λάθη αποτελούν μέρος της μαθησιακής διαδικασίας. Όταν όμως επιμένουν, είναι πολλά ή συνοδεύονται από μεγάλη προσπάθεια, απογοήτευση ή αποφυγή, είναι χρήσιμο να διερευνηθεί τι ακριβώς δυσκολεύει το παιδί.
«Δεν θέλει να διαβάσει»
Η αποφυγή της μελέτης μπορεί να κρύβει δυσκολία, κόπωση, απογοήτευση ή φόβο αποτυχίας. Αντί για περισσότερη πίεση, χρειάζεται να αναζητήσουμε την αιτία και να δημιουργήσουμε μικρά βήματα επιτυχίας που θα βοηθήσουν το παιδί να ξαναβρεί την αίσθηση ότι «μπορώ».
ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ & ΑΥΤΟΡΡΥΘΜΙΣΗ
«Έχει συχνά ξεσπάσματα»
Ένα ξέσπασμα μπορεί να είναι ο τρόπος με τον οποίο ένα παιδί εκφράζει μια ανάγκη, ένα έντονο συναίσθημα ή μια δυσκολία που δεν μπορεί ακόμη να διαχειριστεί.
Η σταθερότητα, η πρόληψη, τα σαφή όρια και η διδασκαλία εναλλακτικών τρόπων έκφρασης μπορούν να βοηθήσουν το παιδί να αποκτήσει σταδιακά μεγαλύτερη αυτορρύθμιση.
«Δεν ακολουθεί κανόνες»
Τα παιδιά δεν χρειάζονται μόνο να γνωρίζουν έναν κανόνα· χρειάζεται να μπορούν να τον εφαρμόσουν. Λίγοι και σαφείς κανόνες, συνέπεια και θετική ενίσχυση είναι συχνά πιο αποτελεσματικά από τις συνεχείς παρατηρήσεις.
«Κινείται συνεχώς και δυσκολεύεται να παραμείνει στη θέση του»
Η ανάγκη για κίνηση μπορεί να αποτελεί μέρος του τρόπου με τον οποίο το παιδί ρυθμίζει την προσοχή και τη διέγερσή του. Η εναλλαγή δραστηριοτήτων, τα σύντομα διαλείμματα κίνησης και ένα κατάλληλα οργανωμένο περιβάλλον μπορούν να διευκολύνουν τη συμμετοχή του.
ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ & ΑΥΤΟΠΕΠΟΙΘΗΣΗ
«Θυμώνει πολύ εύκολα»
Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα. Αυτό που χρειάζεται να μάθει το παιδί είναι να αναγνωρίζει τι του συμβαίνει και να βρίσκει τρόπους να το εκφράζει χωρίς να κινδυνεύει να βλάψει τον εαυτό του ή τους άλλους.
«Φοβάται να κάνει λάθη»
Όταν ένα παιδί φοβάται το λάθος, μπορεί να αποφεύγει δραστηριότητες ή να εγκαταλείπει εύκολα την προσπάθεια. Η ενίσχυση της προσπάθειας, η αποδοχή του λάθους και οι ρεαλιστικές προσδοκίες βοηθούν στην ανάπτυξη μεγαλύτερης αυτοπεποίθησης.
«Έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση»
Η αυτοπεποίθηση χτίζεται μέσα από εμπειρίες επιτυχίας, αποδοχής και αυτονόμησης. Βοηθά να αναγνωρίζουμε τα δυνατά σημεία του παιδιού, να του δίνουμε ευκαιρίες να αποφασίζει και να αποφεύγουμε τις συνεχείς συγκρίσεις με άλλα παιδιά.
«Δυσκολεύεται με τις αλλαγές»
Πολλά παιδιά αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν γνωρίζουν τι πρόκειται να συμβεί. Η προετοιμασία, οι σταθερές ρουτίνες, οι οπτικές πληροφορίες και η έγκαιρη προειδοποίηση μπορούν να κάνουν τις μεταβάσεις πιο εύκολες.
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
«Δυσκολεύεται να κάνει φίλους»
Η δημιουργία σχέσεων απαιτεί πολλές δεξιότητες: προσέγγιση, επικοινωνία, συνεργασία, εναλλαγή, κατανόηση του άλλου και διαχείριση διαφωνιών.
Όταν ένα παιδί θέλει να συμμετέχει αλλά δυσκολεύεται, χρειάζεται ευκαιρίες για να εξασκήσει αυτές τις δεξιότητες μέσα σε πραγματικές αλληλεπιδράσεις.
«Παίζει κυρίως μόνο του»
Το μοναχικό παιχνίδι μπορεί να είναι φυσιολογικό σε ορισμένες αναπτυξιακές φάσεις. Όταν όμως το παιδί επιθυμεί την παρέα των άλλων αλλά δυσκολεύεται να συμμετέχει στο κοινό παιχνίδι, μπορεί να χρειάζεται υποστήριξη στις κοινωνικές και επικοινωνιακές του δεξιότητες.
«Τσακώνεται συχνά με άλλα παιδιά»
Η σύγκρουση είναι μέρος των σχέσεων. Τα παιδιά χρειάζεται να μάθουν να εκφράζουν τη διαφωνία τους, να ακούν την άλλη πλευρά, να διαπραγματεύονται και να αναζητούν λύσεις.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ & ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ
«Είναι πολύ επιλεκτικό στο φαγητό»
Η επιλεκτικότητα μπορεί να σχετίζεται με την υφή, τη γεύση, την όσφρηση, την αισθητηριακή επεξεργασία ή την εμπειρία του παιδιού γύρω από το φαγητό.
Η πίεση συνήθως δεν αποτελεί λύση. Χρειάζεται να διερευνηθούν οι παράγοντες που συμβάλλουν στη δυσκολία και να δημιουργηθεί ένα ασφαλές, σταδιακό πλαίσιο εξοικείωσης.
«Δυσκολεύεται να ντυθεί μόνο του»
Το ντύσιμο απαιτεί συνδυασμό κινητικών, αντιληπτικών και οργανωτικών δεξιοτήτων. Η διάσπαση της δραστηριότητας σε μικρά βήματα, τα οπτικά βοηθήματα και ο χρόνος για εξάσκηση μπορούν να ενισχύσουν την αυτονομία.
«Δυσκολεύεται στις καθημερινές ρουτίνες»
Το πρωινό ξύπνημα, το ντύσιμο, το φαγητό, η προετοιμασία για το σχολείο ή ο ύπνος μπορεί να γίνουν δύσκολα όταν το παιδί δυσκολεύεται με την οργάνωση, τις μεταβάσεις ή την αυτορρύθμιση.
Μια σταθερή και προβλέψιμη ρουτίνα, με σαφή βήματα, μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια και αυτονομία.
ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ:
Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις.
Κάθε παιδί παρουσιάζει διαφορετικές ανάγκες και κάθε οικογένεια αντιμετωπίζει διαφορετικές προκλήσεις.
Αν κάτι σας προβληματίζει σχετικά με την ανάπτυξη, την επικοινωνία, τη συμπεριφορά, τη μάθηση ή τη συναισθηματική κατάσταση του παιδιού σας, η αναζήτηση ενημέρωσης και υποστήριξης μπορεί να είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα.
Στη ΣΥΝ-ΔΡΑΣΗ προσπαθούμε πρώτα να κατανοήσουμε και στη συνέχεια να προτείνουμε.
Γιατί η κατάλληλη υποστήριξη ξεκινά από τη σωστή κατανόηση των αναγκών του κάθε παιδιού.